2026 Festival Update: Vinayaka Chavithi is on Monday, September 14, 2026. Madhyahna Puja Muhurat: 11:02 AM - 01:31 PM. View Full Timings →
గృహస్థుల కొరకు సులభమైన పూజా మార్గదర్శిని

గణేశ పూజా విధానం Ganesh Puja Steps

వినాయక చవితి రోజున ఇంట్లో గణపతి పూజను దశలవారీగా ఎలా చేయాలో తెలుగులో సులభమైన మార్గదర్శిని

Ganesh Puja Vidhanam Telugu Vinayaka Chavithi
ఇంట్లో వినాయక చవితి పూజా వేదిక అలంకరణ, దీపారాధన మరియు నైవేద్య సమర్పణ
సంక్షిప్త సమాధానం

గణేశ పూజను ఎలా చేయాలి?

గణేశ పూజను ఆచరించడానికి ముందుగా పూజా స్థలాన్ని శుభ్రపరిచి, మట్టి వినాయక ప్రతిమను ప్రతిష్ఠించి, దీపారాధన మరియు సంకల్పంతో ప్రారంభించాలి. అనంతరం గణపతి ఆవాహన, ప్రాణప్రతిష్ఠ చేసి, షోడశోపచారాలు (16 రకాల ఉపచారాలు), ఏకవింశతి పత్రి సమర్పణ, నైవేద్యం మరియు మంగళ హారతితో పూజను పూర్తి చేయాలి. కుటుంబ సంప్రదాయాలు మరియు ప్రాంతీయ పద్ధతుల ఆధారంగా పూజా క్రమంలో స్వల్ప మార్పులు ఉండవచ్చు.

ॐ

పూజా మోడ్ (Guided Puja Mode)

ఒక్కో దశను స్క్రీన్పై చూపిస్తూ పూజను అనుసరించండి. మొబైల్ లేదా ల్యాప్‌టాప్‌లో కుటుంబ సభ్యులంతా కలిసి పూజ చేయడానికి ఎంతో అనుకూలం.

1. పూజకు ముందుగా చేయాల్సిన సిద్ధత

పూజ ప్రారంభించే ముందు అన్ని వస్తువులు ముందుగానే సిద్ధంగా ఉంచుకుంటే పూజా సమయంలో ఎటువంటి ఆటంకాలు కలగకుండా ప్రశాంతంగా పూజ చేసుకోవచ్చు.

సిద్ధం చేసినవి: 0 / 10
పూజా సామగ్రి సంపూర్ణ జాబితా కావాలా? 21 రకాల పత్రులు, నైవేద్య వస్తువులు మరియు అవసరమైన అన్ని పూజా ద్రవ్యాల వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
పూర్తి పూజా సామగ్రి జాబితా చూడండి →

2. సంప్రదాయ పూజా కాలక్రమం (Puja Sequence)

సాధారణంగా హిందూ సంప్రదాయంలో గృహస్థులు ఆచరించే సమగ్ర పూజా క్రమం (01 నుండి 19 దశలు):

01 శుద్ధి / సిద్ధత
02 సంకల్పం
03 కలశం / దీపారాధన
04 గణపతి ఆవాహనం
05 ఆసనం
06 పాద్యం
07 అర్ఘ్యం
08 ఆచమనీయం
09 స్నానం / ప్రోక్షణ
10 వస్త్రం / జందెం
11 గంధం / తిలకం
12 పుష్పం & పత్రి
13 ధూపం
14 దీపం దర్శనం
15 నైవేద్య సమర్పణ
16 తాంబూలం
17 అష్టోత్తర పఠనం
18 మంగళ హారతి
19 నమస్కారం / ప్రసాదం
ముఖ్య గమనిక

గణేశ పూజా విధానంలో ప్రాంతం, కుటుంబ సంప్రదాయం మరియు పూజా పద్ధతి ఆధారంగా కొన్ని మార్పులు ఉండవచ్చు. ప్రత్యేక పూజా పద్ధతి కోసం మీ కుటుంబ ఆచారం లేదా స్థానిక పండితుని సూచనలను అనుసరించండి.

3. దశలవారీ గణేశ పూజా విధానం (Step-by-Step Guide)

ఇంట్లో పూజ చేసేందుకు అనుకూలమైన సులభమైన దశలవారీ సూచనలు:

01

శుద్ధి & దీపారాధన

Preparation & Lighting the Lamp
దీపజ్యోతిః పరబ్రహ్మ దీపజ్యోతిః జనార్దనః

స్నానం ఆచరించి శుభ్రమైన సాంప్రదాయ వస్త్రాలు ధరించాలి. తూర్పు లేదా ఉత్తర దిక్కుకు ముఖం చేసి పీఠంపై కూర్చోవాలి. ఆచమనం చేసి, 'ఓం కేశవాయ నమః, ఓం నారాయణాయ నమః, ఓం మాధవాయ నమః' అంటూ ఉద్ధరిణెతో మూడుసార్లు నీటిని స్వీకరించాలి.

ఆచరణ విధి: ఆవునెయ్యి లేదా నువ్వుల నూనెతో రెండు కుందులలో దీపాలను వెలిగించి, పుష్పాలు అలంకరించి నమస్కరించండి.
02

సంకల్పం

Taking the Sacred Vow (Sankalpam)
మమ ఉపాత్త సమస్త దురితక్షయ ద్వారా...

కుడిచేతిలో అక్షింతలు, పువ్వు మరియు కొన్ని నీటి చుక్కలు ఉంచుకోవాలి. మీ గోత్రం, మీ కుటుంబ సభ్యుల పేర్లను స్మరించుకుంటూ భక్తితో సంకల్పం చేయాలి.

"శ్రీ మహాగణపతి ప్రసాద సిధ్యర్థం, సమస్త విఘ్న నివారణార్థం శ్రీ వినాయక చతుర్థి పూజాం కరిష్యే" అని ప్రార్థించాలి.

ఆచరణ విధి: సంకల్పం పూర్తయ్యాక చేతిలోని అక్షింతలను స్వామి పీఠం వద్ద భక్తితో సమర్పించండి.
03

పసుపు గణపతి పూజ

Prathama Ganapathi Puja
ఆదౌ నిర్విఘ్నేన పరిసమాప్త్యర్థం శ్రీ మహాగణపతి పూజాం కుర్యాత్

ఏ పూజ ప్రారంభంలోనైనా ముందుగా పసుపు ముద్దతో చేసిన చిన్న వినాయకునికి కుంకుమ, చందనం, పువ్వులతో పూజ చేయాలి. బెల్లం ముక్కను నైవేద్యంగా పెట్టాలి.

ఆచరణ విధి: మన సంకల్పం నిర్విఘ్నంగా పూర్తవ్వాలని ప్రార్థిస్తూ పసుపు గణపతికి నమస్కరించండి.
04

ప్రధాన వినాయకుని ఆవాహన & ప్రాణప్రతిష్ఠ

Avahana & Prana Pratishtha
అస్మిన్ బింబే శ్రీ మహాగణపతిం ఆవాహయామి, ప్రాణప్రతిష్ఠాపయామి

పీఠంపై ఉన్న మట్టి వినాయక ప్రతిమను తాకుతూ, "ఓ స్వామీ! కైలాసం నుండి వచ్చి ఈ విగ్రహంలో కొలువుతీరి నా పూజలను స్వీకరించండి" అని మనసారా ప్రార్థించాలి.

ఆచరణ విధి: ప్రాణప్రతిష్ఠా భావనతో స్వామి పాదాల వద్ద అక్షింతలు, పువ్వులు సమర్పించండి.
05

ఆసనం, పాద్యం, అర్ఘ్యం, ఆచమనీయం

Seat, Water Offerings & Sipping
ఆసనం, పాద్యం, అర్ఘ్యం, ఆచమనీయం సమర్పయామి

స్వామికి రత్న సింహాసనం సమర్పిస్తున్నట్లుగా భావించి కొన్ని అక్షింతలు సమర్పించాలి.

పాదాలు కడగడానికి పాద్యం, చేతులు కడగడానికి అర్ఘ్యం, తాగడానికి ఆచమనీయం రూపంలో ఉద్ధరిణెతో మూడుసార్లు పవిత్ర జలాన్ని సమర్పించాలి.

ఆచరణ విధి: ఉద్ధరిణెతో నీటిని తీసుకుని అర్ఘ్యపాత్రలో సమర్పిస్తూ ఈ ఉపచారాలు చేయండి.
06

స్నానం & వస్త్ర సమర్పణ

Snanam & Vastram
శుద్ధోదక స్నానం సమర్పయామి, వస్త్ర యుగ్మం సమర్పయామి

మట్టి విగ్రహం కనుక పువ్వుతో కొన్ని నీటి చుక్కలను మాత్రమే స్వామిపై చిలకరించాలి (ఎక్కువ నీరు పోయరాదు).

ఆచరణ విధి: అనంతరం నూతన వస్త్రం లేదా పసుపు రాసిన దూది వస్త్రాలను, పవిత్ర యజ్ఞోపవీతాన్ని సమర్పించండి.
07

గంధం, పుష్పం & 21 పత్రి పూజ

Chandan, Flowers & 21 Patri
దివ్య శ్రీచందనం సమర్పయామి, ఏకవింశతి పత్రాణి పూజయామి

స్వామికి మంచి గంధం తిలకంగా అద్ది, కుంకుమ పెట్టాలి. వినాయకునికి ప్రీతిపాత్రమైన గరిక (దూర్వా) సమర్పించాలి.

ఆచరణ విధి: మాచీపత్రం, మారేడు, జమ్మి మొదలైన 21 రకాల పవిత్ర పత్రులతో ఒక్కొక్క నామం చెబుతూ ఏకవింశతి పత్రి పూజ చేయండి.
08

ధూపం & దీపం దర్శనం

Incense & Lamp Darshanam
ధూపమాఘ్రాపయామి, ప్రత్యక్ష దీపం దర్శయామి

సుగంధ అగరొత్తులు లేదా గుగ్గిలం వెలిగించి ధూపాన్ని స్వామికి భక్తితో చూపించాలి. ఆ తర్వాత నేతి దీపాన్ని స్వామికి దర్శింపజేయాలి.

ఆచరణ విధి: దీపం దర్శించిన తర్వాత చేతులను కళ్లకి అద్దుకుని నమస్కరించండి.
09

నైవేద్య సమర్పణ

Maha Naivedyam
ఓం భూర్భువస్సువః... అమృతమస్తు అమృతోపస్తరణమసి

ఆవిరిపై చేసిన కుడుములు, ఉండ్రాళ్లు, మోదకాలు, చలిమిడి, వడపప్పు, పానకం మరియు పండ్లను స్వామి ముందు ఉంచాలి.

ఆచరణ విధి: గాయత్రీ మంత్రాన్ని స్మరిస్తూ నైవేద్యం చుట్టూ మూడుసార్లు జలాన్ని ప్రోక్షించి సమర్పించండి.
10

మంగళ హారతి & పూజా ముగింపు

Neerajanam & Conclusion
ఆనంద మంగళ కర్పూర నీరాజనం సమర్పయామి

తాంబూలం సమర్పించి, వెలుగుతున్న కర్పూర హారతిని స్వామికి సమర్పించాలి. కుటుంబ సభ్యులందరూ కలిసి భక్తి గీతాలు లేదా మంగళ హారతి కీర్తనలు పాడాలి.

ఆచరణ విధి: హారతి కళ్లకు అద్దుకుని, మూడుసార్లు ఆత్మ ప్రదక్షిణ చేసి నమస్కరించండి. అనంతరం అక్షింతలు ధరించి ప్రసాదం స్వీకరించండి.

4. షోడశోపచార పూజ (16 Upacharas)

షోడశోపచారాలు అనగా భగవంతుని ఒక విశిష్ట అతిథిగా భావించి సమర్పించే పదహారు రకాల పవిత్ర సేవలు. ఒక సాధారణ షోడశోపచార క్రమంలో:

01 ఆవాహనం
Avahanam

స్వామిని భక్తితో ఆహ్వానించడం

02 ఆసనం
Asanam

రత్న సింహాసనం సమర్పించడం

03 పాద్యం
Padyam

పాద ప్రక్షాళనకు పవిత్ర జలం

04 అర్ఘ్యం
Arghyam

హస్త ప్రక్షాళనకు సుగంధ జలం

05 ఆచమనీయం
Achamaniyam

దాహం తీర్చుకోవడానికి జలపానం

06 స్నానం
Snanam

శుద్ధోదక సంప్రోక్షణ స్నానం

07 వస్త్రం
Vastram

నూతన వస్త్రం & యజ్ఞోపవీతం

08 గంధం
Gandham

శ్రీచందనం & కుంకుమ తిలకం

09 పుష్పం
Pushpam

21 రకాల పత్రి & పూల పూజ

10 ధూపం
Dhupam

సుగంధ అగరొత్తులు & ధూపం

11 దీపం
Deepam

నేతి దీప దర్శనం & నమస్కారం

12 నైవేద్యం
Naivedyam

కుడుములు, ఉండ్రాళ్లు, పండ్లు

13 తాంబూలం
Tambulam

తమలపాకులు, పోకచెక్క, దక్షిణ

14 నీరాజనం
Neerajanam

మంగళ కర్పూర హారతి

15 మంత్రపుష్పం
Mantra Pushpam

వేద మంత్రాలు & అక్షింతలు

16 ప్రదక్షిణ
Pradakshina

ఆత్మప్రదక్షిణ & సాష్టాంగ నమస్కారం

5. వినాయకునికి సమర్పించే ముఖ్యమైనవి & నైవేద్యాలు

సంప్రదాయం ప్రకారం వినాయకునికి సమర్పించే అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన వస్తువులు:

కుడుములు & ఉండ్రాళ్లు

వరినూకతో చేసే రుచికరమైన ఉండ్రాళ్లు, బెల్లం-కొబ్బరి పూర్ణంతో ఆవిరిపై ఉడికించిన కుడుములు స్వామికి ప్రధాన నైవేద్యం.

మోదకం (Modak)

వరిపిండి కవచంలో కొబ్బరి, బెల్లం మరియు యాలకుల సుగంధ పూర్ణంతో చేసిన మోదకాలు వినాయకునికి అత్యంత ఇష్టం.

చలిమిడి, వడపప్పు & పానకం

నానబెట్టిన పెసరపప్పు (వడపప్పు), బియ్యప్పిండి-బెల్లం చలిమిడి మరియు మిరియాల పొడి కలిపిన బెల్లం పానకం సంప్రదాయ సమర్పణలు.

పండ్లు & కొబ్బరికాయ

వెలగపండు, జామ, సీతాఫలాలు, అరటిపండ్లు, దానిమ్మ మరియు స్వామి ఎదుట కొట్టే పవిత్ర కొబ్బరికాయ.

ఇతర కుటుంబ సంప్రదాయ నైవేద్యాలు

బెల్లం తాలికలు, అప్పాలు, బూరెలు మొదలైనవి మీ కుటుంబ సంప్రదాయం ప్రకారం సమర్పించవచ్చు. ఈ నైవేద్యాలన్నీ తప్పనిసరి కావు; మీ కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం మీకు అందుబాటులో ఉన్న ప్రసాదాలను భక్తితో సమర్పించవచ్చు.

పూజలో చదవవచ్చే స్తోత్రాలు & మంత్రాలు

పూజ సమయంలో గణేశుని శక్తివంతమైన మంత్రాలు మరియు 108 నామాలను పఠించడం విశేష శుభప్రదం.

6. గణేశ పూజ పూర్తి చెక్లిస్ట్ (Complete Checklist)

పూజ చేస్తున్నప్పుడు ఒక్కొక్కటిగా సరిచూసుకునేందుకు ఈ సమగ్ర చెక్లిస్ట్ ఉపయోగించండి:

సిద్ధం చేసినవి: 0 / 12

7. తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

పూజా స్థలాన్ని శుభ్రపరిచి, పీఠంపై బియ్యం లేదా వస్త్రం పరచి మట్టి వినాయకుడిని ప్రతిష్ఠించాలి. దీపారాధన, సంకల్పం, పసుపు గణపతి పూజ, కలశ పూజ చేసి, అనంతరం ప్రధాన గణపతికి షోడశోపచారాలు, 21 పత్రి పూజ, నైవేద్యం మరియు మంగళ హారతి సమర్పించాలి.

మట్టి వినాయక ప్రతిమ, పసుపు, కుంకుమ, గంధం, అక్షింతలు, తమలపాకులు, పోకచెక్కలు, కొబ్బరికాయ, దీపారాధన కుందులు, నెయ్యి/నూనె, హారతి కర్పూరం, గరిక (దూర్వా), పువ్వులు, 21 పత్రి మరియు నైవేద్య పదార్థాలు అవసరం.

షోడశోపచార పూజ అంటే భగవంతునికి సమర్పించే 16 రకాల భక్తిపూర్వక సేవలు. ఆవాహనం నుండి ప్రారంభమై ఆసనం, పాద్యం, అర్ఘ్యం, ఆచమనీయం, స్నానం, వస్త్రం, గంధం, పుష్పం, ధూపం, దీపం, నైవేద్యం, తాంబూలం, నీరాజనం, మంత్రపుష్పం మరియు నమస్కారంతో పూర్తవుతుంది.

దూర్వా (గరిక) వినాయకునికి అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైన పత్రి. పురాణ కథ ప్రకారం అనలాసురుని మింగిన వినాయకుని శరీర తాపాన్ని చల్లార్చడానికి ఋషులు గరికను సమర్పించారు. అప్పటినుండి గరిక సమర్పణ విశేష ఫలితాన్నిస్తుందని విశ్వసిస్తారు.

ఆవిరిపై ఉడికించిన బెల్లం-కొబ్బరి పూర్ణం కుడుములు, వరినూకతో చేసిన ఉండ్రాళ్లు, మోదకాలు, బెల్లం తాలికలు, చలిమిడి, వడపప్పు, పానకం మరియు సీజనల్ పండ్లు (వెలగపండు, జామ, అరటి, సీతాఫలం) నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు.

షోడశోపచార పూజలో భాగంగా గంధం, పుష్పం, పత్రి సమర్పించిన తర్వాత లేదా నైవేద్యానికి ముందుగా 108 వినాయక అష్టోత్తర శతనామావళిని భక్తితో పఠించి పుష్పాలు లేదా అక్షింతలు సమర్పిస్తారు.

మూల వేద సంప్రదాయ విధి ఒకటిగానే ఉన్నప్పటికీ, నైవేద్యాలు, పత్రి సేకరణ మరియు పూజా క్రమంలో కుటుంబ సంప్రదాయాలు మరియు ప్రాంతీయ పద్ధతులను బట్టి కొన్ని చిన్న మార్పులు ఉంటాయి.

మంగళ హారతి సమర్పించి, కుటుంబ సభ్యులందరూ అక్షింతలు శిరస్సుపై ధరించాలి. అనంతరం పెద్దల ఆశీస్సులు తీసుకుని ప్రసాదాన్ని ఇరుగుపొరుగు వారికి పంచిపెట్టాలి.

8. సంబంధిత పూజా సమాచారం